فردوسی حماسهسرای بزرگ
ابوالقاسم فردوسی طوسی، بزرگ‌ترین شاعر حماسهسرای ایران و سراینده شاهنامه است. او حدود سی سال بر سر سرودن شاهنامه وقت گذاشت و این اثر نقش مهمی در پاسداشت زبان فارسی داشته است.
حافظ لسانالغیب
خواجه شمسالدین محمد حافظ شیرازی، از بزرگ‌ترین غزلسرایان زبان فارسی است. دیوان او در خانه بسیاری از ایرانیان یافت می‌شود و سنت فال حافظ با آن گره خورده است. بنا بر تذکرهها، قرآن را با چهارده روایت از حفظ داشت.
سعدی استاد سخن
مشرفالدین مصلح شیرازی، نویسنده گلستان و سراینده بوستان. آثار او سرشار از حکایتهای پندآموز است و بسیاری از ضربالمثلهای فارسی از سخنان او گرفته شده است. سعدی سفرهای طولانی به سرزمینهای گوناگون داشت.
مولانا عارف و شاعر
جلالالدین محمد بلخی، عارف و شاعر پارسیگوی. مثنوی معنوی و دیوان شمس او شهرت جهانی دارند و پیام اصلی آثارش عشق و پیوند انسانهاست.
خیام شاعر و ریاضیدان
عمر خیام نیشابوری؛ فیلسوف، ریاضیدان، ستارهشناس و رباعیسرا. او در تنظیم تقویم جلالی، از دقیقترین تقویمهای خورشیدی جهان، نقش اصلی داشت و رباعیاتش شهرت جهانی دارد.
پروین اعتصامی اختر چرخ ادب
از نامدارترین شاعران زن ایران که اشعارش سرشار از مضامین اخلاقی و اجتماعی و نقد ظلم است. مناظرههای شعری او مانند «مست و هوشیار» بسیار معروفاند.
عطار نیشابوری عارف و شاعر
سراینده «منطقالطیر» و پردازنده مفهوم هفت شهر عشق. بنا بر روایت مشهور در حمله مغول کشته شد و آثار عرفانیاش الهامبخش مولوی و شاعران پس از او بود.
سهراب سپهری شاعر و نقاش
شاعر و نقاش طبیعتگرای ایرانی. شعر «صدای پای آب» و مجموعه «هشت کتاب» او از آثار شاخص شعر نو فارسی است.
فروغ فرخزاد شاعر معاصر
از برجستهترین شاعران معاصر که با زبانی صریح و احساسی، دریچهای نو به دنیای زنان در شعر فارسی گشود. «تولدی دیگر» از مجموعههای مهم اوست.
رودکی پدر شعر فارسی
نخستین شاعر بزرگ پارسیگوی که در دربار سامانیان میزیست و نقش مهمی در شکلگیری شعر فارسی دری داشت.
نیما یوشیج پدر شعر نو
علی اسفندیاری، بنیانگذار شعر نو فارسی که با کنار گذاشتن الزام قالبهای سنتی، مسیر تازهای در شعر فارسی گشود.
احمد شاملو شاعر و مترجم
شاعر، نویسنده و مترجم برجسته معاصر و از پیشگامان شعر سپید فارسی. «کتاب کوچه»، پژوهش گسترده او درباره فرهنگ عامه، از آثار مهم اوست.
صادق هدایت داستاننویس پیشگام
نویسنده و مترجم پیشرو ایرانی و از بنیانگذاران داستاننویسی مدرن فارسی. رمان «بوف کور» او به زبانهای بسیاری ترجمه شده است.
جلال آل‌احمد نویسنده و منتقد
نویسنده، منتقد و روشنفکر تاثیرگذار معاصر. کتاب «غربزدگی» او از آثار شناختهشده نقد فرهنگی در ایران است.
شمس تبریزی عارف و مرشد مولوی
عارف نامدار و مرشد معنوی مولانا. دیدار او با مولانا زندگی این شاعر را دگرگون کرد و سرایش دیوان شمس را در پی داشت.
نظامی گنجوی شاعر پنج گنج
شاعر پارسیگوی و استاد داستانسرایی منظوم که خمسه (پنج گنج) را سرود. «لیلی و مجنون» و «خسرو و شیرین» او از شاهکارهای ادبیات فارسی است.
رستم پهلوان شاهنامه
بزرگ‌ترین پهلوان شاهنامه فردوسی و نماد قدرت و جوانمردی در فرهنگ ایرانی. داستانهای «رستم و سهراب» و «رستم و اسفندیار» از معروفترین بخشهای شاهنامهاند.
مسعود سعد سلمان شاعر قصیدهسرا
شاعر پارسیگوی که در لاهور میزیست و سالها در زندان بود. حبسیههای او از آثار برجسته ادبیات فارسی است.
ابوعلی سینا پزشک و فیلسوف
پورسینا، مشهور به ابن‌سینا، پزشک و فیلسوف نامدار ایرانی. کتاب «قانون در طب» او قرنها در دانشگاههای اروپا تدریس میشد و «شفا» از آثار مهم فلسفی اوست.
مریم میرزاخانی ریاضیدان
نخستین زن و نخستین ایرانی برنده مدال فیلدز، معتبرترین جایزه ریاضیات جهان. استاد دانشگاه استنفورد بود و در چهل سالگی بر اثر بیماری درگذشت.
زکریای رازی پزشک و شیمیدان
پزشک، فیلسوف و شیمیدان برجسته ایرانی. کشف الکل و اسید سولفوریک به او نسبت داده می‌شود و کتاب «الحاوی» او از دانشنامههای بزرگ پزشکی است.
مجید سمیعی جراح مغز و اعصاب
از سرشناسترین جراحان مغز و اعصاب جهان و بنیانگذار مرکز بینالمللی علوم اعصاب در هانوفر آلمان.
ابوریحان بیرونی دانشمند همهچیزدان
اخترشناس، ریاضیدان و تاریخنگار بزرگ. او شعاع زمین را با دقت بالایی محاسبه کرد و آثاری چون «آثار الباقیه» و «التفهیم» را نگاشت.
محمود حسابی فیزیکدان
فیزیکدان و از بنیانگذاران آموزش عالی مدرن در ایران. او در تاسیس دانشگاه تهران و چندین نهاد علمی نقش داشت.
خواجه نصیرالدین طوسی فیلسوف و منجم
ریاضیدان، منجم و فیلسوف بزرگ ایرانی. او رصدخانه مراغه را بنیان نهاد و آثار ارزشمندی در ریاضیات، نجوم و اخلاق از خود به جای گذاشت.
جابر بن حیان پدر علم شیمی
کیمیاگر و شیمیدان نامدار، زاده طوس، که به «پدر علم شیمی» شهرت دارد. توسعه روشهای تجربی و دستگاههای تقطیر به او نسبت داده می‌شود.
خوارزمی پدر جبر و الگوریتم
محمد بن موسی خوارزمی، ریاضیدان و منجم ایرانی. واژه «الگوریتم» از نام او گرفته شده و کتاب «الجبر و المقابله» او پایهگذار دانش جبر است.
ابومعشر بلخی منجم و اخترشناس
اخترشناس نامدار که آثارش در قرون وسطی به لاتین ترجمه شد و بر نجوم اروپا تاثیر گذاشت.
کوروش بزرگ بنیانگذار هخامنشیان
بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی. منشور او از کهنترین اسناد بهجامانده درباره رفتار با ملتهای مغلوب است و سیاستش بر مدارا با ادیان و اقوام گوناگون استوار بود.
داریوش بزرگ شاهنشاه هخامنشی
از پادشاهان بزرگ هخامنشی که سازمان اداری ساتراپیها، ضرب سکه و شبکه راهها را سامان داد. ساخت تخت جمشید به فرمان او آغاز شد.
امیرکبیر صدراعظم اصلاحگر
میرزا تقیخان فراهانی، صدراعظم ناصرالدینشاه که در دوره کوتاه صدارتش اصلاحات گستردهای از جمله تاسیس دارالفنون را انجام داد.
نادرشاه افشار بنیانگذار افشاریه
سردار و پادشاهی که ایران را پس از فروپاشی صفویه یکپارچه کرد و در لشکرکشی به هند، دهلی را فتح کرد. الماسهای کوه نور و دریای نور از غنایم آن لشکرکشی بود.
کریم‌خان زند وکیلالرعایا
بنیانگذار دودمان زند که به جای لقب شاه، خود را «وکیلالرعایا» نامید. دوره او از آرامترین دورههای تاریخ ایران بود و ارگ و بازار وکیل شیراز از یادگارهای اوست.
رضاشاه بنیانگذار دودمان پهلوی
بنیانگذار دودمان پهلوی. در دوره او راهآهن سراسری ساخته شد، دانشگاه تهران تاسیس شد و ارتش و دستگاه اداری نوسازی شدند. در شهریور ۱۳۲۰ پس از اشغال ایران توسط متفقین از سلطنت کناره گرفت.
محمدرضا پهلوی آخرین شاه ایران
دومین و آخرین پادشاه دودمان پهلوی. دوره او با رشد اقتصادی و صنعتیشدن، ملی شدن صنعت نفت در زمان نخستوزیری مصدق و اصلاحات موسوم به انقلاب سفید همراه بود و با انقلاب ۱۳۵۷ پایان یافت.
شاه عباس یکم پادشاه صفوی
قدرتمندترین پادشاه صفوی که پایتخت را به اصفهان منتقل کرد و این شهر در دوره او رونق فراوان یافت. میدان نقش جهان و بناهای تاریخی بسیاری از یادگارهای دوره اوست.
شاهرخ تیموری حامی هنر و ادب
پسر تیمور و فرمانروای تیموری که از هنر و ادبیات پشتیبانی میکرد. در دوره او هرات به یکی از مراکز مهم هنر و فرهنگ بدل شد و نگارگری ایرانی شکوفا شد.
بابک خرم‌دین رهبر قیام خرمدینان
رهبر قیام خرمدینان در آذربایجان علیه خلافت عباسی که بیش از دو دهه در برابر سپاهیان خلیفه ایستادگی کرد.
مازیار فرمانروای طبرستان
فرمانروای طبرستان از خاندان قارنوند که علیه خلافت عباسی قیام کرد و از چهرههای نامدار مقاومتهای محلی ایران در آن دوره است.
آرش کمانگیر اسطوره ملی
قهرمان اسطورهای ایران که بنا بر روایتها با پرتاب تیر خود مرز ایران و توران را تعیین کرد و جان خود را بر سر این کار نهاد؛ نماد فداکاری در فرهنگ ایرانی.
انوشیروان پادشاه ساسانی
خسرو یکم، از نامدارترین پادشاهان ساسانی که در سنت ایرانی به «انوشیروان دادگر» شهرت یافته است. در دوره او کتاب کلیله و دمنه از هند به ایران آورده شد و دانش و فلسفه رونق گرفت.
شاپور دوم شاهنشاه ساسانی
از پادشاهان قدرتمند ساسانی با یکی از طولانیترین دورههای پادشاهی در تاریخ ایران. او مرزهای ایران را در برابر روم استوار کرد و به «ذوالاکتاف» شهرت یافت.
بهرام گور پادشاه ساسانی
بهرام پنجم ساسانی که به علاقه به شکار و موسیقی شهرت داشت. داستانهای بهرام گور در شاهنامه و «هفت پیکر» نظامی جایگاه ویژهای دارد.
یزدگرد یکم پادشاه ساسانی
پادشاه ساسانی که سیاست صلح با روم و مدارا با اقلیتهای دینی را در پیش گرفت و در دوره او آرامش نسبی و بازرگانی برقرار بود.
اردشیر بابکان بنیانگذار ساسانیان
بنیانگذار دودمان ساسانی که پس از پیروزی بر واپسین شاه اشکانی، حکومت متمرکز ساسانی را برپا کرد.
منوچهر شاه پیشدادی در شاهنامه
از پادشاهان پیشدادی در شاهنامه و روایات ملی ایران، از نسل فریدون، که کین ایرج را از سلم و تور ستاند.
محمدرضا شجریان استاد آواز ایران
از برجستهترین استادان موسیقی دستگاهی و آواز ایران. او علاوه بر آواز، چند ساز جدید نیز طراحی کرد و آثارش مانند «ربنا» و «مرغ سحر» در حافظه شنیداری ایرانیان ماندگار است.
محمود فرشچیان استاد نگارگری
نقاش و نگارگر برجسته که سبک شخصی خود را در نگارگری ایرانی پدید آورد. تابلو «عصر عاشورا» و طراحی ضریح امام رضا (ع) از آثار شناختهشده اوست.
عباس کیارستمی فیلمساز
فیلمساز، عکاس و شاعر ایرانی و برنده نخل طلای جشنواره کن برای فیلم «طعم گیلاس». آثار او در معرفی سینمای ایران به جهان نقش مهمی داشت.
کمال‌الملک نقاش
محمد غفاری، از نامدارترین نقاشان تاریخ معاصر ایران. آثار واقعگرای او مانند «تالار آینه» از آثار شاخص نقاشی ایران به شمار میرود.
جلیل شهناز استاد تار
از برجستهترین نوازندگان تار در موسیقی دستگاهی ایران که شیوه نوازندگیاش الهامبخش نسلهای بعدی شد.
غلامرضا تختی جهانپهلوان
کشتیگیر نامدار ایران و دارنده مدال طلای المپیک ۱۹۵۶ ملبورن و دو مدال نقره المپیک. او در فرهنگ ایران نماد جوانمردی و کمک به مردم است.
علی دایی مهاجم تیم ملی
از نامدارترین بازیکنان فوتبال ایران که سالها رکورددار بیشترین گل ملی در فوتبال مردان جهان بود و سابقه بازی در بوندسلیگا از جمله بایرن مونیخ را دارد.
علی کریمی جادوگر فوتبال
بازیکن سابق تیم ملی فوتبال ایران و برنده جایزه بهترین بازیکن سال آسیا در ۲۰۰۴. او در بایرن مونیخ نیز بازی کرد و به تکنیک فردی شهرت داشت.